ATATÜRK'Ü ANLAMAK

Dün Atatürk’ü ananların sayısı her yıl biraz daha artıyor diye yazmıştım, 10 Kasım'da buna bir kere daha şahit olduk.  Bu husus elbette çok önemli ama onu anlayarak ve tanıyarak anmak ve onun gösterdiği yoldan gitmek çok daha önemli. Eksik olan da bu...

Atatürk'ü  anlamak için onun ne yaptığına ve ne söylediğine bakmak gerek demiştim. Söylemlerine bugün devem edeceğiz ama önce gerçekleştirdiği üç önemli eylemi hatırlatmak istiyorum:

1. Emperyalizme karşı kurtuluş savaşı verdi, vatanımızı düşmandan temizledi. Bize bağımsız bir yurt bıraktı.

2. Milli demokratik bir devrim yaptı, egemenliği padişahtan alıp Türk milletine verdi.    

3. Toplumun ümmet aşamasından ‘millet’ aşamasına dönüşümü sağladı.

Bunları hatırlattıktan sonra bıraktığım yerden devam ediyorum:

MİLLİ BİRLİĞİ SAVUNUR

Türkiye Cumhuriyetini kuran Türkiye halkına Türk milleti denir.”

“Bugünkü Türk milleti siyasi ve içtimai camiası içinde kendilerine Kürtlük fikri, Çerkezlik fikri ve hatta Lazlık fikri veya Boşnaklık fikri, propaganda edilmek istenmiş vatandaş ve milletdaşlarımız vardır. Fakat mazinin istibdat devirleri mahsulü olan bu yanlış adlandırmalar birkaç düşman aleti, mürteci, beyinsizden başka hiçbir millet ferdi üzerinde elemden başka bir tesir hasıl etmemiştir.”

DEVLETÇİ OLUR, MİLLİ EKONOMİYİ SAVUNUR

«… Efendiler, bu devlet, bu millet ekonomik egemenliğini sağlarsa, o kadar güçlü bir temel üzerine yerleşmiş ve gelişmeye başlamış olacaktır ki, artık bunu yerinden oynatmak mümkün olmayacaktır. İşte düşmanlarımızın, gerçek düşmanlarımızın bir türlü rıza göstermediği de budur.” “…Memleketin temel sanayisinin kurulması bitmedikçe, her bakımdan, yürek istirahati duymamıza imkân yoktur.”

“Dünyada iki mühim iktisadi ekol tatbik edilmektedir. Büyük harbin sonunda komünizm tatbik edildi. Fakat halka vadedilen şeyler aynen temin edilemedi. Ruslar bazı prensiplerden geri döndüler. Bir devrime teşebbüs edip sonradan dönmektense ağır ağır ilerlemek en doğru yoldur. İkinci ekol liberalizmdir. Bu da eskimiştir. Bizim tatbik ettiğimiz ekol devletçiliktir.”

DEVRİMCİ OLUR

«…millet zikrettiğim tahavvül ve inkılâpların tabii ve zaruri bir hakikat olarak, umumi idarenin ve bütün kanunların, ancak dünya ihtiyaçlarından ilham almasını; ve ihtiyaçların gelişme ve değişmeleriyle aralıksız gelişip değişmesini kabul eden, ‘dünyevi bir idare’ anlayışını ‘hayati’ saymıştır.

“…tekamülün gayesi insanları birbirine benzetmektir. İnsanlar arasında sınıf, derece, ahlak, elbise, dil, ölçü farkı gitgide azalmaktadır. Birliğe yürüyüş sulhe doğru da yürüyüş demektir”.

MİLLLİYETÇİ OLUR, MİLLİ SİYASETLERE İNANIR

“Bize milliyetçi derler. Ama, biz öyle milliyetçileriz ki, bizimle işbirliği eden bütün milletlere hürmet ve riayet ederiz. Onların milliyetlerinin bütün icaplarını tanırız. Bizim milliyetçiliğimiz herhalde hodbince ve mağrurca bir milliyetçilik değildir.”

“… milletimizin kuvvetli, mes’ut, müstekâr yaşaması için, devletin tamamiyle milli bir siyaset takip etmesi ve bu siyasetin iç teşkilatımıza tamamiyle uygun olması ve ona dayanması lazımdır. ‘Milli siyaset’ dediğim zaman, kastettiğim mana şudur: milli sınırlarımız içinde her şeyden önce kendi kuvvetlerimize dayanarak varlığımızı koruyup, memleketin dahili saadetine ve imarına çalışmak.”

HALKÇI OLUR

“Halkçılık sosyal düzenini emeğine hukuken dayandırmak isteyen bir siyasettir. Biz bu hakkımızı saklı bulundurmak, istikbalimizi emin bulundurmak için heyet-i umumiyemizce, heyeti-i milliyemizce bizi mahvetmek isteyen emperyalizme ve bizi yutmak isteyen kapitalizme karşı heyet-i milliyece mücadeleyi caiz gören bir siyaseti izleyen insanlarız.”

“Bizim görüşümüz ki halkçılıktır, kuvvetin, gücün, egemenliğin yönetimin doğrudan doğruya halka verilmesidir, halkın elinde bulundurulmasıdır. Şüphe yok ki bu dünyanın en geçerli anlayışıdır.”

Dahası da var; unlara ek olarak iyi bir Atatürkçü bilimin aydınlığına inanır; batılılaşmayı değil, çağdaşlaşmayı hedef alır; milletine güvenir ve onun için çalışmayı ülkü edinir.

Bunlara ek olarak iyi bir Atatürkçü bilimin aydınlığına inanır; batılılaşmayı değil, çağdaşlaşmayı hedef alır; milletine güvenir ve onun için çalışmayı ülkü edinir.

BİR BÜYÜK KAYIP BİR BÜYÜK BOŞLUK 

10 Kasım yaklaşıyor. O tarihte Türk Milleti en büyük önderini kaybetti. Onun kaybı ile birlikte ilkeleri de zaman içinde unutuldu, unutturuldu. 1

10 Kasımlar onun ilkelerini, gerçek düşüncelerini, amaçlarını hatırlama ve hatırlama günü olmalı. 

Ben de bir kaç yazıyla büyük devrimci önderimizi anmak ve anlatmak istiyorum.

Atatürk'ün 23 Temmuz 1920 tarihinde Hakimiyet -Milliye gazetesinde çıkan yazısını paylaşıyorum:

“En Büyük Düşman

En büyük düşman, düşmanların düşmanı ne falan ne de filan millettir; bilakis bu, adeta her tarafı kaplamış ve saltanat halinde bütün dünyaya hâkim olan "kapitalizm' afeti ve onun çocuğu olan emperyalizmdir. Artık bütün dünyanın anlamış olduğu bu hakikat bizde de tamamen idrak ediliyor.

Bugünlerde başımıza musallat edilen Yunan, bütün düşman âleminin parçasından başka bir şey değildir. Daha doğrusu, kapitalizm saltanatının mazlum milletlere karşı gönderebileceği son kuvvet, son ordudur! Nitekim bundan evvel üzerimize ordular saldırmış olan düşmanlar yine böyle kapitalizm saltanatının ordularından başka bir șey değildi. Moskof orduları, İtalya orduları, Bulgar ve Yunan orduları, kısacası bütün düşmanlarımız tamamen "kapitalizm" tarafından ayaklandırılırlardı.

Bir zamanlar, tarihin eski devirlerinde dünya birtakım despot hükümdarların istibdatları altında ezilirdi. Sonraları milletler bu istibdatı yıktılar. Fakat bu defa da onun yerine paranın, sermayenin zulmü geçti. Sermaye, bugüne kadar dünyada yapılmış olan būtün fenalıkların yegâne etkeni, yegâne mesulü idi; bugün de odur.

Kapitalizm sade falan ve filan milletin düşmanı değildir. Bilakis bütün Dünyanın, bütün Milletlerin müşterek düşmanıdır. Milletleri birbirine düşüren kuvvet o, kardeş kanları döktüren fesatlar ondan, dünyayı kaplayan sefaletin müsebbibi, özetle bütün dünyayı inleten zulmün yegane zalimi odur ...

Bankalar, sendikalar onun en kuvvetli silahlarıdır. Ve bütün milletleri bilhassa bu silahlarla mağlup eder. Rejiler, Düyunu Umumiye'ler kapitülasyonlar, şimendiferler, limanlar, gemiler, bankalar, ticaret evleri, bütün bu müesseseler, kapitalizmin bizi mahvetmek için senelerdir kullandığı iblisane bir makinanın parçalarıdır.

Sadece bizim memleketimizde değil, yeryüzünde bu makina devam ettikçe sadece biz değil, bütün dünya zulüm altında ezilecek, sefalet arşa çıkacak, insan felaketten felakete yuvarlanacaktır.

Zenginlerimizi dolandıran o, fakirlerimizi soyan o, mal ve mülkümüzü çalan, haysiyet ve namusumuzu mahveden, bizdeki faziletleri şeytan gibi birer birer iknaya çalışan, bizi birbirimize düşüren hep odur.

Şu halde kendimizi kurtarmak için evvele bizim, sonrada bütün dünyanın şu melun kapitalizm afetinden kurtulması lazım.

Türkler, bu hakikati anlayınız, anlamayanlar varsa da onlara da anlayanlar öğretsinler. "

 Dün Osmanlı'dan bize kalan mirası yazmıştım, bugün Cumhuriyet'in ilk yıllarında yapılanları yazıyorum:

1926-1938 yılları arasında 28 büyük fabrika kurulmuştur.

Ağır sanayi üretim %152, toplam sanayi üretim, %80 artmıştır. Demir üretimi sıfırdan 180.000 tona çıkmıştır, Şeker üretimi 200 misli artmıştır.  Madencilikte üretim artışları: Kömür: % 100, Krom: % 600, Diğer madenlerde % 200.

1924'de ulusal banka sayısı: 19  (15'i yabancıların);  1934'de ulusal banka sayısı: 39 (9'u yabancıların)

1923 ve 1928 yılındaki ithalat rakamları: Yatırım malları: % 6, % 36 (altı kat artmış) Ham madde % 13; %35 ( yaklaşık üç kat artış). Tüketim malları ise azalmış: % 81; % 29 (üç kata yakın azalış)

Enflasyon olmadan % 10 büyüme hızı elde edilmiştir. Bütçe denk olmuştur. İthalat ihracat dengesi sağlanmıştır. GSMH 3 katına çıkmış, kişi başına milli gelir 2 katına çıkmış.

Osmanlı borçlarından başka borç yoktur. Şeker, çimento, kereste ve deri ürünlerinin tamamı; Yünlü dokuma ihtiyacının % 83'ü, Pamuklu dokuma ihtiyacının % 43'ü, Kağıt ihtiyacının % 32'si, Cam ve cam eşyanın % 63'ü milli üretim ile karşılanmaya başlanmıştır.

Osmanlı'dan kalan ve yabancıların kontrolünde olan 4112 km demiryollarının 3387'si satın alınmış.

1938'e kadar 3020 km demiryolu daha yapılmış ve toplam demiryolu uzunluğu 7132'e çıkarılmıştır.

1923-1926 yılları arasına 27.850 km köy yolu yapılmış, onarılmıştır.

Tarım Üretiminde de artışlar olmuş::

Pamuk üretimi:  1920: 20.000 ton, 1927: 120.000 ton

Tütün üretimi: 1923: 20.500 ton, 1927: 64.400 ton

Üzüm üretimi: 1923: 37.400 ton, 1939: 40.000 ton

Buğday üretimi: 1923: 972.000 ton, 1939 3.696 000 ton

Sağlık Bakanlığı’na bağlı bir avuç Cumhuriyet doktoru, sıtma, verem, tifüs, frengi, cüzzam, trahom gibi salgın hastalıklarla mücadele etmiştir.

1924-1931 yılları arasında; 40.000 trahomlu, 5 milyon sıtmalı, 350.000 veremli tedavi edilmiştir.

 

OSMANLI’DAN KALAN MİRAS

Adım adım kurulan Türkiye Cumhuriyeti’ne Osmanlıdan kalan mirası sıralayalım:

Ekonomik durum içler acısı bir halde.

Kapitülasyonlar belimizi bükmüş.

Duyun-u Umumiye devlet içinde devlet durumunda.

Bütün sanayi ürünlerini dışarıdan alıyoruz.

Şeker, un hatta kiremit bile dışarıdan geliyor.

Avrupa için açık pazar halindeyiz.

Toplam sanayi kuruluşu 282 adet. Bunların yalnızca %9'u devlete ait.

Bu kuruluşlardaki emek ve sermayenin %15'i Türklerin, % 85'i yabancıların ve azınlıkların.

Madenler, limanlar, demiryolları yabancıların elinde.

Sanayinin ağırlığını gıda, dokuma ve dericilik oluşturuyor.

Osmanlı'dan sadece dört fabrika kalmış: Hereke ipek dokuma, Feshane Yün İplik, Bakırköy Bez ve Beykoz Deri fabrikaları.

İktisatçımız, mühendisimiz yok denecek kadar az. Elektrik sadece İstanbul ve İzmir gibi, büyük kentlerde kısıtlı olarak var.

Çocukların sadece 1/4'i okula gidebiliyor.

Halk cahil. Erkeklerin % 93'ü, kadınların % 99'u okuma yazma bilmiyor.

Toplam 4770 ilkokul, 72 ortaokul ve 23 lise var.

İlkokullarda 337.618, ortaokullarda 5905 ve liselerde toplam 1241 öğrenci öğrenim görüyor.

Ortaokulda 543, liselerde ise 230 kız öğrenci var.

Medreseler askerden kaçma yeri ve bağnazlık yuvası olmuş. Hurafeler din diye öğretiliyor.

Medreselerde Türkçe yasak.

Ülkede bir üniversite (darülfünun) var. Bu kurum da çağın özelliklerinden uzak bir halde.

Akıl ve bilim unutulmuş.

Basılan ve okunan kitap sayısı çok az. 1729-1830 yıllarında Osmanlı'da basılan kitap sayısı 180; aynı sürede Batı'da basılan kitap sayısı 90.000. 

Kitap yok, kütüphane yok, müze yok, resim yok, heykel yok, tiyatro yok, spor yok

Halkı aydınlatacak, bilinçlendirecek, eğitecek kurumlar yok. Halk adeta kendi kaderine ve cami imamının, tarikat şeyhinin, medrese ehlinin, bilgisine terk edilmiş durumda. Akılcı ve bilimsel düşünce yok.

Halkta tarih bilinci yok. Tarih denince peygamberlerin ve padişahların hayat hikâyesi anlaşılıyor. Tarihi eserler yurt dışına kaçırılıyor, kıymeti bilinmiyor.

Türkçe ihmal edilmiş. Sözcükler unutulmuş. Türkçe, Osmanlıca denilen bir dile dönüşmüş. Arapça, Farsça ve Fransızca Türkçeyi adeta istila etmiş. Arap alfabesi kullanılıyor.

4 Kasım 1920'de Balıkesir milletvekili Vehbi Bey, TBMM'de yaptığı konuşma:

“Bir kasabada yalnızca Birkaç yüz hane gayrimüslim buna karşılık binlerce hane Müslüman yaşadığı halde, gayrimüslimlerin düzenli ilkokulları, ortaokulları, yükseköğrenim görmüş öğretmenleri olduğunu görüyoruz. Müslüman nüfusun ise bir tek okulu bile yok.”

Birçok dini cemaat hayata yön vermeye çalışıyor. Mezhep çatışmaları çok fazla. Falcılar, büyücüler, şeyhler, şıhlar ayrıcalıklı konumda. Din istismarı çok yaygın.

600 yıl boyunca Türkler ihmal edilmiş. Yönetim dönme ve devşirmelere bırakılmış. Türkler devlet yönetiminden dışlanmış, sadece köylü, asker, çiftçi olabilmiş.

Paşalar, zadegânlar, kompradorlar yalılarda yaşarken; halkın büyük çoğunluğu toprak damlı, kerpiç evlerde yaşıyor.

Halk sefil, yoksul ve toplumun yarısından daha fazlası hasta. Açlık, sıtma, verem, trahom, çiçek, ishal çok yaygın.

Halkın (bulursa) yediği ekmek, bulgur; giydiği bez, çaput, paçavra…

 

 

Türk Milletinin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramını ‘ilelebet payidar kalacaktır’ inancı içinde kutluyorum.

CUMHURİYETİN İLÂNI

30 Ağustos 1922’de zafer kazanıldı. 24 Temmuz 1923’de Lozan Antlaşması imzalandı.

28 Ekim 1923’de Atatürk yakın arkadaşlarını topladı ve "Efendiler, yarın Cumhuriyet'i ilân edeceğiz!" "Türkiye Devleti'nin hükümet şekli Cumhuriyet'tir. Bunu Anayasa'mıza yarınki Meclis toplantısında koyduracağız” dedi. 

Gerisini Mustafa Kemal’in ağzından öğrenelim:

“O gece birlikte olduğumuz arkadaşlar erkenden ayrıldılar. Yalnız İsmet Paşa Çankaya’da misafirdi. Onunla yalnız kaldıktan sonra, bir kanun tasarısı müsveddesi hazırladık. Bu müsveddede 20 Ocak 1921 tarihli Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’nun devlet şeklini tespit eden maddelerini şu şekilde değiştirmiştim:

Birinci maddenin sonuna “Türkiye Devleti’nin hükûmet şekli Cumhuriyettir” cümlesini ekledim.

Üçüncü maddeyi şu yolda değiştirdim: “Türkiye Devleti Büyük Millet Meclisi tarafından idare olunur. Meclis, hükûmetin ayrıldığı idare kollarını Bakanlar vasıtasıyla yönetir.”

Ertesi gün Atatürk’ün hazırladığı önerge meclise sunulur ve şiddetli alkışlar ve “Yaşasın Cumhuriyet” nidaları arasında oy birliği ile kabul edilir. Önerge kabul edildikten sonra Mustafa Kemal gene oy birliği ile cumhurbaşkanlığına seçilir ve kürsüye gelerek bir konuşma yapar. Önce Meclis’e teşekkür eder ve sonra özetle şöyle der:

“Efendiler, asırlardan beri Doğuda haksızlığa ve zulme uğramış olan milletimiz, Türk milleti, gerçekte soydan sahip bulunduğu yüksek kabiliyetlerden yoksun zannediliyordu.”

“Son yıllarda milletimizin fiilî olarak gösterdiği kabiliyet, istidat ve kavrayış kendi hakkında kötü düşünenlerin ne kadar gafil ve ne kadar gerçeği görmekten uzak, görünüşe aldanan insanlar olduğunu pek güzel ispat etti. Milletimiz kendisinde var olan vasıfları ve değeri, hükumetin yeni adıyla, medeniyet dünyasına çok daha kolaylıkla gösterebilecektir. Türkiye Cumhuriyeti, dünya devletleri arasında tuttuğu yere lâyık olduğunu eserleriyle ispat edecektir.”

“…Efendiler, bu yüksek rejimi yaratan Türk milletinin son dört yıl içinde kazandığı zafer, bundan sonra da birkaç misli olmak üzere kendini gösterecektir. Bendeniz, kazandığım çok önemli gördüğüm bir noktadaki ihtiyacı arz etmek mecburiyetindeyim. O ihtiyaç, yüce hey’etinizin şahsıma karşı gösterdiği sevgi, güven ve desteğin devamıdır. Ancak bu sayede ve Tanrı’nın yardımıyla, bana verdiğiniz ve vereceğiniz görevleri en iyi şekilde yapabileceğimi ümit ediyorum.”

2 Şubat 1925'te, Hariciye Vekaleti'nce (Dışişleri Bakanlığı) düzenlenen bir kanun teklifinde 29 Ekim'in bayram olması önerildi. Bu teklif Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelenmiş ve 18 Nisan'da karara bağlanmıştır. 19 Nisan'da ise teklif TBMM tarafından kabul edildi. 628 sayılı bu kanun ile 29 Ekim, 1925'ten itibaren ülke içinde ve dış temsilciliklerde bayram olarak kutlanmaya başladı; ebediyen de kutlanacak.

CUMHURİYET’İN TEMELLERİ

Cumhuriyet, emperyalizme, onun yerli işbirlikçilerine, saltanatçılara, hilafetçilere, gerici softalara, toprak ağalarına, batıcılara, bölücülere karşı verilen bir mücadele sonucu kuruldu ve yaşıyor.

Mustafa Kemal ve arkadaşları Cumhuriyeti üç ‘Misak-ı Milli’ üzerine devleti kurdu:

Siyasi: Vatan bütünlüğü, milli birlik, millet egemenliği, tam bağımsızlık, milli savunma, laik devlet;

Ekonomik: Tam bağımsızlık, devletçilik, halkçılık, üretime dayalı ekonomi;

Eğitim ve Kültür: Milli eğitim, eğitimin tekliği, milli kültür, bilime dayalı aydınlanma, laiklik.

SONUÇ

Vatan işgalden kurtarıldı.

Millet, kaderini kendi eline aldı.

Ülke tam bağımsız oldu.

İnsanlar kul, reaya, köle olmaktan çıktı; başı dik, özgür, kanun önünde eşit kişiler oldu.

 

CUMHURİYET VE KEMALİST DEVRİM

Cumhuriyet, Kemalist devrimin eseridir. Kemalist devrim, Batı emperyalizmine, onun yerli işbirlikçilerine ve şeriatçılar, eşraf,, toprak ağaları, aşiret beyleri, Batı liberalizminin ve Osmanlıcılığın temsilcisi olan sözümona aydınlara karşı yürütülen bir büyük mücadele sonucu gerçekleşmiştir. Atatürk’ün dediği gibi ‘dökülen kanların bedeli’ işte bu devrimdir. 

Milli egemenlik, ve tam bağımsızlık ilkeleri, Kurtuluş savaşı boyunca Mustafa Kemal’in bütün karşı manevraları boşa çıkarması  ve Osmanlıcılığın kenarı itilmesi ile gerçekleşmiştir. Bu ilkeler gerçekleşince sıra sosyal inkılaplara gelmiştir.

 Kemalist devrimin en önemli özelliği Cumhuriyet’in tam bağımsızlığa, milet egemenliğine, cumhuriyet hükümet türüne, din-devlet ayrımına dayanmasıdır.

Tam bağımsızlık ve milli egemenlik sağlandıktan sonra devrimin ikinci safhası başlar. Sıra bu ilkelere uymayan bütün eski kurum ve kuralların ortadan kaldırılmasındadır.

Kalkınma işlerine engel olacak geleneksel adetler, örgütler, alışkanlıklar ve kanunlar devrim niteliğinde kararlarla kaldırılır. Bütün bunlar, yukarıda sıraladığım gerici güçler sindirilerek ve halkı devrimler konusunda ikna ederek başarıldı.

Alfabeden başlık  değiştirmeye, takvimden medeni kanun değiştirmeye kadar daha önceki kuşaklarca düşünülmüş olsa bile, onun zamanında  böyle değişimleri göze alacak insan sayısı çok azdı. 

Kemalist devrimin başarılı olmasının esas nedenlerinden birisi de gericiliğini sindirilmesidir. O güne kadar, reform yapılmak istenen hiçbir zaman gericilik sindirilememişti. Sindirilmeye kalkışınca arkasında daha büyük güç olarak ortaya çıkmıştır. Reform yapmak isteyenler, bu durumda gericiliğe daha büyük tavizler vermiştir.  Mustafa Kemal'in devrimleri başarmasındaki sır işte buradadır. O gericiliğin dirilmesine asla izin vermemiştir. 

Devrimlerin başarılı olmasının bir sebebi de ekonomik kalkınmanın beraberce yürütülmesidir. Ekonomik kalkınma için borçlar, dışarıdan kısıtlı miktarda ve üretimi artırıcı olanlar seçilerek alınmıştır. Öz kaynaklardan daha fazla yararlanılmıştır.  Ekonomik bağımsızlık esas ilke olarak benimsenmiştir.

Devrimlerin gerçekleştirilmesinin esas anahtarı ise, bilimin tek yol gösterici olarak topluma kabul ettirilmiş olmasıdır.

Ne yazık ki, 1938’den sonra gerici güçler hortlamış, bağımsızlık ilkesi terk edilmiş ve ülke Atlantik sistemine bağlanmıştır. Batı’nın üzerimizdeki egemenliği giderek artmıştır. Devrimlerin sonu gelmiştir.  Bugünkü sıkıntıların ana nedenleri de bunlardır.

 

 

EKİM AYININ HATIRLATTIKLARI

Ekim ayı bana hep İstiklal Harbini, Cumhuriyeti ve Kemalist ihtilali (darbe) ve inkılapları (devrimler) hatırlatır.

29 Ekim 1923 Cumhuriyet’in ilan edildiği gün ama 29’ekim’in öncesi de var, sonrası da…

Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a vardığında amacının “milli hâkimiyete dayanan, kayıtsız şartsız, bağımsız yeni bir Türk devleti kurmak!” olduğunu Büyük Nutkunun başında ifade etmiştir.

Samsun’a ayak bastıktan sonraki çalışmaları iyi tahlil edilirse amacın Cumhuriyet olduğu anlaşılır. Bazı örnekler verelim:

Havza Genelgesi: İzmir’den sonra devam eden Manisa ve Aydının işgâli, tehlikelidir. Vatan sınırlarının bütünlüğü için, milli tepkiler daha canlı tutulmalı. Milletin katlanamayacağı bu işgâllere bir son verilmeli

Amasya Genelgesi: Vatanın bütünlüğü, milletin istiklâli tehlikededir. İstanbul Hükümeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir. Milletin istiklâlini, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.

Erzurum Kongresi: Kuva-i Milliye'yi tek kuvvet olarak tanımak ve millî iradeyi hâkim kılmak esastır.

Sivas Kongresi:  Kuva-i Milliye’yi tek kuvvet tanımak ve milli iradeyi hâkim kılmak esastır. Manda ve himaye kabul olunamaz.”

Genelgelerdeki ifadelere ve kongrelerde alınan kararlara bakılınca Mustafa Kemal’in aklında Cumhuriyet olduğu anlaşılır. Buna rağmen Mustafa Kemal’in etrafındaki mücadele arkadaşlarının birçoğu amacın saltanatın ve hilafetin korunması ve kurtarılması için yapıldığını sanmaktadır.

Mustafa Kemal ‘in esas niyetinin ne olduğunu ise Mazhar Müfit Kansu bilmektedir.  Erzurum Kongresi günlerinde (7-8 Temmuz 1919 sabaha karşı) gizli bir konuşma sırasında şu notu yazmasını Mazhar Kansu’dan istemiştir: Zaferden sonra hükümet biçimi Cumhuriyet olacaktır. Padişah ve hanedan hakkında zamanı gelince işlem yapılacaktır.

 23 Nisan 1920 tarihinde “…milletimizin iç ve dış tam istiklâl içinde kaderini bizzat eline aldığını ve idare etmeğe başladığını bütün cihana ilân ederek Türkiye Büyük Millet Meclisi...” açılır böylece Cumhuriyet fiilen kurulmuş olur.

Meclis-i Mebusan gitmiş yerine Büyük Millet Meclisi gelmiştir. 

Sıra saltanatın kaldırılmasındaydı.

1 Kasım 1922 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen 308 numaralı kanun ile gerçekleşti.

TBMM’nin toplanması ve saltanatın kaldırılması ile bir İhtilal gerçekleşmiş oldu. Sonra sıra zaferlere ve devrimlere gelecekti.

Mustafa Kemal Paşa önderliğinde kazanılan zaferlerden sonra, 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması imzalanır. Yok olan Osmanlı Devleti yerine Türkiye Cumhuriyeti’nin varlığı bu antlaşmayla kabul edilir. Ülke artık Batı’nın her türlü kontrolünden kurtulmuş, mandalardan arınmış kendi anayasasını, yapabilir, hukuk, eğitim, kültürel konularda köklü değişiklikler yapabilir hale gelmişti.

Mustafa Kemal artık Atatürk’tü.

 Dün Mustafa Kemal olarak bir büyük ihtilalin liderliğini yapmıştı, şimdi artık Atatürk olarak inkılaplar dizisini başlatacaktı. Nitekim öyle de oldu, devrimcilik ilkesi gereği artarda devrimler yapıldı.

Atatürk İdeolojisi kapsamı Türkiye’ye özgü bir ideolojidir. Diğer ülkelerin hiç birisinin ideolojilerinde bulunmayan devrimcilik ilkesi iki temel özellikten ayrı düşünmemek gerekir. Bu iki özellikten biri laiklik, diğeri geri kalmışlıktan kurtulma yolu olan ekonomik bağımsızlık ilkesidir.

Savaşın başında da sonunda da aydınların büyük çoğunluğu, geçmişte olduğu gibi, dışardan alınacak yardımlarla ülkenin kurtulacağını sanıyordu. Ekonomik bağımsızlığın alınan paralarla yok olduğunu idrak edemiyorlardı.

Atatürkçülüğün bir diğer özelliği ki bu büyük ölçüde unutulmuştur, geri kalmışlığın sorumluluğunu sadece ileri ülkelerin sorumluluğuna bırakmaz. Bu özellik Kemalizm’i diğer anti-emperyalizm türlerinden ayıran bir özelliktir.

Bir kurtuluş savaşı kazandıktan sonra, zamanı geçmiş geleneklere, alışkanlıklara dönerek, kendilerini ileri ülkelerin sömürüsüne izin vererek geri kalmışlıktan çıkma ihtimali yoktur. Kurtuluş savaşı ile kazanılan özgürlüğü sürekli kılma gücünü eski dönemlerden kalan bağımlılıklara dönmekle kaybederler. Atatürk devrimciliğinin esas anlamı budur.

Emperyalizme karşı yapılan savaş kazanılmış olsa bile yeterli değildir. Gerçek kurtuluş tam bağımsızlıktadır. Ülke, kendi istekleri ve kendi güçleri ile yenilenme yollarını bulmalsı gerekir. İleri ülkelerle arasındaki boşluk ancak kendi belirledikleri yollardan giderek kapatmak şarttır.  Atatürk’e göre bu istiklal savaşını kazanmış milletlerin kendi sorumluluğudur. Başka milletlerin yardımına bağlı kalanlar özgürlüklerini yitirirler.

Devrimcilik ilkesinin özü de budur.

Ne yazık ki 11 Kasım1938’den bu yana bu anlayıştan uzaklaşılmış bu sebeple bağımsızlığımız zedelenmiş ve devrimler aksamıştır. Yeniden Atatürk devrimciliğine dönme zamanı gelmiştir. Ancak bu şekilde Türkiye Cumhuriyeti bağımsız bir devlet olarak ilelebet payidar kalabilir.